چوب درخت شمشاد جنگلى خواص درمانى : 1 - خاكه ارهء آن را با حنا مخطوط نموده و خمير كنيد و بر سر ضماد نماييد . براى تقويت مو و رفع سردرد نافع است . 2 - خاك ارهء آن را با آرد گندم مخلوط كنيد بعد با زردهء تخم‌مرغ خمير نموده ضماد نماييد . براى استحكام مفاصل و رفع سستى آن مفيد است . پوست ريشه شمشاد جنگلى تركيب شيميايى : اسانس - صمغ - چهار آلكالوئيد به نامهاى بوكسين و پارابوكسين و بوكسىنيدين و بوكسىنامين . خواص درمانى : سى تا پنجاه گرم آن را در يك ليتر آب بجوشانيد بعد صاف كرده بنوشيد . خون را تصفيه مىكند ، معرّق و تب‌بر و صفرابر است ، براى روماتيسم مزمن و نقرس مؤثر است ، در رفع عوارض سيفيليس نافع مىباشد . شيطرج نام‌هاى ديگر : شيترج - موچه - تره‌تيزك وحشى - مسواك الراعى . Passerage - Grande Passerage - Dittany - Pepperwort - Green Mustard - Pepper grass مشخصات : گياهى است از خانوادهء Cruciferae ، چندساله و علفى . برگهاى آن درشت ، متناوب ، ضخيم ، بىكرك ، بيضى ، نوك‌تيز به رنگ سبز مايل به خاكسترى است و گلهاى آن كوچك و سفيد يا زرد است . ميوهء آن كوچك تخم‌مرغى شكل به طول حدود دو ميلىمتر مىباشد . بلندى ساقهء آن پنجاه تا يك‌صد سانتىمتر و ريشهء آن ضخيم و دوكى شكل و دراز و منشعب است . اين گياه در نقاط سايه‌دار مرطوب كنار نهرها و مجارى آب در ايران در دامنه‌هاى البرز ، اطراف كرج ، در كرمان در دامنه‌هاى كوه لاله‌زار ، در لرستان در كوههاى اراك ، در همدان در مناطق جنوب ايران و در آذربايجان و مناطق شمالى و شرقى ايران به‌طور خودرو مىرويد . در هند كشمير نيز مىرويد . تركيب شيميايى : دو آلكالوئيد - تركيبات فلاوونى - ساپونين - رزين - ويتامين C در گياه شطرنج وجود دارد . خواص درمانى : 1 - پنجاه گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را به مرور بنوشيد . خون را تصفيه مىكند ، عوارض ناشى از كمى ويتامين C در بدن را بر طرف مىسازد ، در التيام بيماريهاى پوست اثر مثبت دارد ، ناراحتىهاى كبد و كليه را بر طرف مىنمايد ، ريتم ضربان